Met respect voor wat ooit was, en met zorg voor wat het later kan worden. Op en rond het dorpsplein van Ulbeek (Wellen, Haspengouw) kan je de betekenis van ‘transitie’ zien en ervaren. Kerk en brouwerij omranden het dorpsplein. Beschermd dorpsgezicht. Oude infrastructuur die oorspronkelijke betekenis verloor, wachtend standhield tot het nieuwe adem kreeg.

Oude kerk, hedendaagse stilteplek

Ooit niet meer dan een ruïne, doet de oude kerk vandaag dienst als stille ruimte, te midden van de Ulbeekse begraafplaats. Een plek van stilte, beschutting en inkeer. Creatief en attentvol gerenoveerd. Met zorg voor wat was en de blik op de toekomst. En voor vandaag: een oase van nodige, welkome stilte. Erkend met de Vlaamse Monumentenprijs 2012 ook.

Ooit brouwerij, nu plaats van gastvrijheid

Tegenover de kerk, aan de andere kant van het plein, siert de oude Brouwerij Sint-Rochus het dorpsgezicht. Vzw Aksi renoveert een deel van dat patrimonium, en baat er vergaderlocatie, kunstgalerij en taverne uit, rondom een ouderwets gezellige binnenkoer. Stokoude gebouwen. Uitgeleefd en tegelijk vol van nieuw leven.

De Bottelarij is niet af. En toch ook weer wel.

Er wordt gewerkt, verwelkomd, vergaderd, geëxposeerd, bewonderd. Er wordt geïnvesteerd, stukje bij beetje, als er middelen zijn. Intussen leeft en werkt de Bottelarij in het moment. Geeft het werk aan mensen die het lastiger hebben. Verleent het ondersteunende diensten aan gezinnen in de regio. Brengt het kunst naar Haspengouw, en gastvrijheid naar de bezoekers. Hier en nu. Af zal het misschien nooit zijn, maar het ziet er eenvoudigweg schitterend uit. Verleden en toekomst voelbaar aanwezig in het nu.

Transitie ervaren?

In Ulbeek wordt toekomst gebouwd, steunend op de kracht van het verleden. Daar zit een les in. Hoezeer we ook verlangen naar een nieuwe toekomst, naar een weg uit het maatschappelijke, economische en politieke tumult van vandaag, die weg kan alleen maar vanaf hier en nu gelopen worden. Geduldig. Staand op de schouders van wat er wél werkt. Vertrouwend op waarden waarin we willen blijven geloven. Ontwikkelen is omvatten wat was en is, en daaraan het hedendaagse toevoegen.

Ontwikkelen is mee-werken met wie en wat we nu al hebben. Ontwikkelen is opbouwen, staan op de schouders van het verleden, veranderen en toevoegen wat nodig is voor nu en later. ‘Omvatten en overstijgen’, zegt filosoof Ken Wilber. Die filosofie is soms, plots en onverwacht, zichtbaar in de dingen. Zoals hier, in het Haspengouwse Ulbeek.

Nieuwmakers wil getuigen van wat mensen vandaag al doen om bij te dragen aan de wereld van morgen. Een wereld die zorgzaam, solidair en duurzaam zal zijn, of niet zal zijn. Vertoeven op plaatsen als De Bottelarij verfrist onze ziel, verdiept onze missie. Ken jij ook zo’n plek, waar mensen vandaag werken aan morgen? Stuur ons je foto, je verhaal of tip, en wij maken er nieuws van.

 

Griet Bouwen