Als woorden onze wereld creëren, en als wat aandacht krijgt, ook echt gaat groeien, welke uitdagingen stelt dat dan aan onze media? Kunnen media en journalistiek expliciet bijdragen aan de ontwikkeling van de samenleving zoals we die willen zien? Kunnen nieuwsmakers bewust en openlijk kiezen om ‘opbouwwerkers’ te zijn? Bedoelend in de werkelijke zin van het woord: het verzamelen en verbinden van kracht van mensen om zich in te zetten voor een betere leefomgeving.

‘Ik probeer in mijn werk dingen te schrijven die iets veroorzaken,’ zei een medewerker van Axiomnews Canada over zijn werk. De journalist verwijst hier expliciet naar het nieuws-als-middel, als springplank naar wat kan ontstaan. Dat is precies wat we met het woord generatief willen uitdrukken. Generatieve journalisten zijn openlijk intentioneel.

Om het generatieve perspectief van hun werk te verduidelijken zei een van de journalisten: ‘Generatief nieuws’ draagt dus de intentie in zich om het nieuws niet als een eindpunt te zien, maar als een veroorzaker van het nieuwe, van verandering. Het delen van verhalen bouwt relaties op, verbindt mensen, maakt kennis zichtbaar en deelbaar, zorgt ervoor dat innovaties repliceerbaar worden. We proberen in onze journalistieke conversaties oplossingen te vinden en we belichten het vermogen en de mogelijkheden die al werken.’

Nieuws is altijd het resultaat van een keuze

Journalisten stellen vragen. Vragen is aandacht richten. We geloven dat wat aandacht krijgt, gaat groeien. Waar we het meest over spreken, krijgt het meeste kans om te ontstaan, om ons mens- en wereldbeeld diepgaand te vormen. Ons beeld van de werkelijkheid bepaalt vervolgens hoe we bijvoorbeeld kansen en bedreigingen inschatten. Welk onze plaats in de werkelijkheid is, welke invloed we al dan niet kunnen uitoefenen. En dat beeld bepaalt wat we doen. Of niet doen.

Net als een organisatie is ook ‘de economie’ of ‘de samenleving’ een open boek. Het publieke gesprek vindt overal plaats, op elke plek waar mensen samenkomen of elkaar hun standpunten voorleggen. Een zeer krachtige vorm van publieke conversatie speelt zich af in de media. Net als coaches of veranderkundigen doen journalisten richtinggevende interventies, elke keer ze een vraag stellen. Elk van die vragen komt voort uit een perspectief.

Nieuws als gemeenschapsvormende interventie

Samen met Auteur Amanda Trosten-Bloom zijn we van mening dat als nieuws een waarderend onderzoekend perspectief in zijn verslaggeving opneemt, het de mogelijkheid biedt om  organisaties en de samenleving te transformeren. Door de focus te leggen op kracht en mogelijkheden zichtbaar te maken, kan waarderend onderzoekend nieuws energie opwekken bij de lezers. Daardoor krijgen mensen extra stimulans om dingen te gaan doen in de richting van de wenselijke toekomst. Trosten is van mening dat de meeste sociale innovaties niet het werk zijn van individuen, maar in het algemeen een poging vanuit de samenleving zijn. Mensen met elkaar tot een gemeenschap verbinden, maakt dan het verschil in de wereld. Nieuws kan hier aan bijdragen. Mensen krijgen energie als ze geloven dat ze een verschil kunnen maken.

Zelf de nieuwe media helpen maken

Generatief nieuws kan een strategisch instrument zijn in de ontwikkeling van organisaties en de samenleving in brede zin. Organisaties kunnen er bewust voor kiezen een eigen bijdrage te leveren aan een nieuwe ‘media’, die naar boven brengt waar potentieel voor ontwikkeling zich bevindt. Ze kunnen ervoor kiezen om nieuws te verspreiden dat uiting is van inspanningen die mensen leveren in de richting van een toekomst die hen aantrekt.

Generatief nieuws geeft mensen opnieuw de ervaring van betekenis te zijn. Tevens laat het mensen nadenken over de invloed die zij zelf (kunnen) uitoefenen. Wanneer we op het niveau van onze organisaties en samenleving een media ontwikkelen die focust op kracht en mogelijkheden, kan dat bijdragen aan een gemeenschap waar we werken aan de duurzame economie en warme maatschappij die we elkaar en onze kinderen toewensen.

Info

Dit artikel is een bewerking van een stuk dat eerder verscheen in de vierde editie van het AI Magazine.

Auteurs

Griet Bouwen & Annet Van de Wetering

Dieper duiken?

Een uitgebreid artikel over generatief nieuws, van dezelfde auteurs is opgenomen in het ‘Handboek Appreciative Inquiry.

Meer weten over het werk van de Canadese collega’s: www.axiomnews.com